Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 217

 

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 216

 

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 215

 

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 214

 

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 213

 

 

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 41

 

“Chứng nan giải mọi phương cứu chữa

Kỳ Nhân Sư chan chứa tình người

Không hề nhầm lẫn tới nơi

Kê đơn bắt mạch trọn đời lương y

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 17

 

Chó Nhà Và Sói Rừng

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 161

 

Chuyện về hai con chó

Buông thả sống bê tha

Con nuôi dạy trong nhà

Dáng vẻ coi từa tựa

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 16

 

Số Mạng

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 151

 

Chuyện về một người cha

Có đứa con duy nhất

Tuổi già càng lật đật

Tin lá số tử vi

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 15

 

Định Mệnh Là Sai

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 141

 

Xưa có chàng thương gia

Luôn gặp nhiều may mắn

Tiền của nhiều vô hạn

Fortuna ân sủng

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 14

 

 

Ở Ẩn

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 131

 

Ai từng nghe huyền thoại

Về con chuột phương đông

Lo sợ bị tấn công

Ẩn mình trong pho mát

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 13

 

Ai Mới Là Chủ

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 121

 

Một tá điền cưỡi lừa

Cả hai cùng chạy trốn

Cảnh lao nô nguy khốn

Lại gặp bãi cỏ xanh

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 12

 

Lợi Dụng

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 111

 

Có hai nhà hùng biện

Chim cú và đại bàng

Thành La Mã sẵn sàng

Những ngày mưa tháng nắng

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 11

 

Tỵ Nạn

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 101

 

Một con gia súc thổi còi

Làm cho sư tử ghét nòi sừng kia

Trâu, bò, dê phải chia lìa

Di cư tỵ nạn khắc bia oán hờn

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 212

 

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 38

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 211

 

Thơ Tình Chùm Số 1.245

 

Truyện Mai Lương Ngọc

Cảm xúc thơ khuyết danh bài 13

 

Ngày bừng sáng trời trong quang đãng

Chim líu lo những áng mây lành

Hoa mai nở rộ trên cành

Cả nhà chạy tới chồi xanh lạ lùng

Thơ Tình Chùm Số 1.244

 

Truyện Mai Lương Ngọc

Cảm xúc thơ khuyết danh bài 8

 

Điều Đông Sơ, Lạc Thiên ra trận

Vốn quan văn là bạn họ Mai

Mưu gian cầm thú hơn ai

Quỷ thần rưng rức tuyền đài chẳng dung

Thơ Tình Chùm Số 1.243

 

Truyện Mai Lương Ngọc

Cảm xúc thơ khuyết danh bài 4

 

Quê hương người cô liêu gió thổi

Lá đìu hiu phải buổi ly tao

Bỗng đâu có bốn người chào

Sai nha đứng đợi bộ nào đón ta?

Thơ Tình Chùm Số 1.242

 

Đôi Trái Tim Hồng

tặng Hoàng Thị

 

Hai trái tim đỏ hồng yêu dấu

Tựa đào tiên Vương Mẫu thiên đàng

Đêm nay dưới ánh trăng vàng

Thiếp chàng hoan hỉ mơ màng cung nga

Thơ Tình Chùm Số 1.241

 

Giấc Mộng Đêm qua

viết tặng Hoàng Thị

 

Viết nhiều thơ nhé anh hai

Em chờ anh đó thiên thai mộng hồn

Trái tim rạo rực bồn chồn

Lửa lòng nóng bỏng hoàng hôn gợi chiều

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 10

 

Ác Gỉa Ác Báo

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 91

 

Chuột con đi dạo trên bờ

Non xanh nước biếc ngẩn ngơ tâm hồn

Chiều tà bảng lảng hoàng hôn

Tò mò phong cảnh chuồn chuồn bướm bay

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 9

 

Sai Lầm Vị Trí

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 81

 

Chuột sa chĩnh gạo xưa nay

Chồn vào vựa luá có ngày diệt vong

Có con chồn cái ốm tong

Mảnh mai chui lọt vào trong kho hàng

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 8

 

Đấu Tranh Chống Lại Mình

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 71

 

Dạ dày xưng hoàng đế

Chân tay gọi thần dân

Cần lao vốn chuyên cần

Nuôi dạ dày lười biếng

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 7

 

Hóa Giải Hận Thù

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 61

 

Chúa ban đôi cánh thần vô hạn

Chim đại bàng hung hãn tung bay

Muôn loài cầm thú đâu hay

Bọ hung mới chính là tay chẳng vừa

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 6

 

Chiến Thắng Thần Chết

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 51

 

Hỡi thần chết cứu tinh vĩ đại

Em đáng yêu khoan khoái rường nào

Nụ hôn đắm đuối ngọt ngào

Cơn đau dịu bớt xôn xao ráng hồng

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 4

 

Tòa Án Rừng Rú

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 31

 

Bệnh dịch hạch lan tràn khủng khiếp

Muông thú rừng nối tiếp theo nhau

Vành tang nấm mộ bạc màu

Thê lương rùng rợn khổ đau tận cùng

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 2

 

Gỉa Mạo Trôm Trỉa

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 11

 

Đầu xuân tỉa tót bộ lông

Đàn công phấp phới nắng hồng thướt tha

Muôn màu sắc tía ngọc ngà

Sáo đen nhặt lấy cắm da thịt mình

Lu Hà Và La Fontaine Chùm Số 1

 

Tay Làm Hàm Nhai

Cảm xúc thơ  La Fontaine bài 1

 

Nắng chói chang trưa hè nóng nực

Mùi chả ngon thơm phức hai nhà

Bọt bia tăm sủi gần xa

Đàn ca nhảy nhót thiết tha mọi miền

Lu Hà Và Khuyết Danh Chùm Thơ Số 18

 

Nòng Nọc Đứt Đuôi

Cảm xúc thơ khuyết danh bài 1

 

Vợ chồng cóc danh gia vọng tộc

Cũng công hầu gia bộc kém ai

Xuất thân con cái  thuyền chài

Với trê hàng xóm một hai sớm chiều

Lu Hà Và Khuyết Danh Chùm Thơ Số 17

 

Gia Súc Kể Công

Cảm xúc thơ khuyết danh bài 1

 

Thiên cơ thụ tạo muôn loài

Sản sinh đông đúc biệt tài khác nhau

Long lân quy phụng đủ màu

Tứ linh cát bụi ngàn sau phủ mờ

 

Lu Hà Và Khuyết Danh Chùm Thơ Số 16

 

 

Mỹ Nhân Tài Tử

Cảm xúc thơ khuyết danh bài 11

 

Cuộc dâu bể lòng son chẳng đổi

Con thuyền tình chìm nổi gian neo

Quản chi sóng gió bọt bèo

Đóa hoa trinh nữ thuận theo mái chèo

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 219

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 57

“Tiều mới hỏi chửa thời rồi đẻ

Bởi cớ sao còn kẻ oán than

Nhân sinh sao lắm gian nan

Tự nhiên xúc vật bình an hơn người

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 218

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 54

“Phương thuốc trị tâm thân ưng chịu

Chỗ đau nào mắc míu tới thai?

Xưa nay y biến kỳ tài

Thuận theo thiên ý vạn loài muôn phương

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 217

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 51

“Cũng lắm chước trừ tà diệt quái

Đạo của ta vạn đại thánh hiền

Tôn sư sách thuốc khảo biên

Sử gia hoạt pháp lưu truyền tới nay

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 216

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 47

“Nhân chứng tự dương sai âm đấy

Trong y khoa phương ấy dễ lầm

Bỏ qua quy luật âm dương

Biện câu “cang hại“ giết lầm người đau

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 215

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 45

“Ngoài giả lạnh tứ chi khô họng

Nước đái vàng nhiệt nóng ngoài da

Trùm không khát nước đái ra

Nước trong hàn giả rõ là ấm chân

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 214

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 43

“E tả thực phân vân bối rối

Dễ sai ngoa tội lỗi sa bà

Các kinh đều có hỏa tà

Thuốc dùng xung khắc gây ra mọi đằng

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 213

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 41

“Chứng nan giải mọi phương cứu chữa

Kỳ Nhân Sư chan chứa tình người

Không hề nhầm lẫn tới nơi

Kê đơn bắt mạch trọn đời lương y

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 212

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 38

“Sách y học nhân tri bách bộ

Gía gương hình theo đó kê toa

Ngư khen như gấm thêu hoa

Nhớ lời Đạo Dẫn dạy ta rành rành

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 211

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 36

“Tổ sư dạy Hiên Kỳ trước hết

Quẻ Bào Hy phải thiệt tỏ tường

Tiều phu hỏi tượng Minh Đường

Là đồ khí hậu chủ chương lẽ gì?

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 210

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 34

“Hai bảy tuổi tóc dày răng cứng

Ba mươi hai gân vững lạ kỳ

Bốn mươi thì thận mới suy

Tóc răng đã mỏi tới kỳ da thô

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 209

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 32

“Bầy con buôn chiếm phần lợi lạc

Đám nhà giàu kiếm chác đánh hơi

Đất đai hoàng tộc khắp nơi

Vương tôn công tử ăn chơi điếm đàng

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 208

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 30

“Kê đơn thuốc lắm tiền đủ vị

Khinh kẻ nghèo thần trí vật vờ

Coi qua con bệnh xác xơ

Thiếu tiền bỏ mặc bơ vơ linh hồn

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 207

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 28

“Đạo Dẫn ca lội sông năm ngựa

Bậc tài danh ngang ngửa khi nào

Mặc gia tuấn kiệt anh hào

Oai phong lẫm liệt họ Đào còn ai?

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 206

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 27

“Chiều xuân vương Di Hoa lẫn lộn

Thánh kinh càng  bộn rộn trong ngoài

Thịnh suy dễ chẳng nguôi ngoai

Hết cơn bĩ cực thái lai lại về

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 205

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 25

“Phải nhẫn nại ươm tằm gieo hạt

Đừng chủ quan con hát mẹ khen

Hạ công chăm chỉ luyện rèn

Mưa lâu thấm đất đua chen vội gì

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 204

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 23

“Xích lại gần xầm xì to nhỏ

Chủ mạch nào bệnh đó phát ra

Ngư tiều trong sách nhà ta

Mạch nào chứng ấy thiết tha giãi bày

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 203

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 21

“Nằm ngửa mặt tay chân sõng sượt

Hơi nóng hun trán mướt mồ hôi

Màu vàng nhiệt thấp xuống rồi

Xạm đen da mặt bờ môi xanh rờn

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 202

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 19

*Nguyên tác thơ lục bát: Ngư Tiều Y Thuật Vấn Đáp

“Bản thảo xem trước ngăn sơ xuất

Tố Vấn sau coi thật bệnh tình

Phòng ngừa bốc thuốc hành kinh

Tốn công bào chế khéo tinh tường dùng

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 201

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 17

*Nguyên tác thơ lục bát: Ngư Tiều Y Thuật Vấn Đáp

“Nay tổng quát rạch ròi đơn thuốc

Các trò nên học thuộc ghi lòng

Baỷ phương mười tễ cân đong

Thành thang hoàn tán bột trong đan ngoài

Thơ Tình Chùm Số 1.240

Thơ Anh Hay Quá

tặng Hoàng Thị

Bài thơ hay quá anh ơi!

Ước gì đăng lại trọn lời xốn sang

Trang nhà em đã sẵn sàng

Hồn thơ thi sĩ mơ màng canh thâu

Thơ Tình Chùm Số 1.239

Tình Mộng Thiên Thu

Cảm xúc thơ khuyết danh bài 6

Phan Tất Chánh ngất ngây choáng váng

Đứng lom khom chết lặng hồi lâu

Thưa rằng: Có cháu đến hầu

Bao năm xa cách dãi dầu cố hương

Thơ Tình Chùm Số 1.238

Tình Mộng Thiên Thu

Cảm xúc thơ khuyết danh bài 1

Lan và Điệp tình còn dang dở

Truyện gái trai trăn trở thế nhân

Hôm nay ngồi đọc Phan Trần

Một pho lục bát tần ngần Tĩnh Khang

Thơ Tình Chùm Số 1.237

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 75

Ngư tiều thấy lính lôi lão sãi

Nghề thày chùa ngang trái nhiễu nhương

Oản xôi tham của cúng rường

Mắm tôm thịt chó hại người hiền lương

Thơ Tình Chùm Số 1.236

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 70

Thật khéo thay cũng vừa đủ chỗ

Hai chàng bèn lọ mọ chui vào

Giở ngay cơm nắm khi nào

Nhập Môn gói sẵn nghẹn ngào sư huynh

Gửi Đại Tá Hoàng Cơ Lân

Thưa ông đại tá Hoàng Cơ Lân,

-Tạm trích dẫn một đoạn lời ông Hoàng Cơ Lân:

“Tôi không ưa ông Trump, cả làng đều biết và tôi thấy tôi không phạm một lỗi nào đối với lương tâm, đối với xã hội tôi đang sống và đối với các bạn bè Pháp, Mỹ, cũng như Việt Nam. Đến đây, tôi xin minh định là tôi chưa bao giờ quảng cáo cho phe Dân Chủ, tôi xin thề là tôi chưa bao giờ nói tốt cho ông Biden, mà chỉ biết ông đã là Phó Tổng thống cho ông Obama mà thôi. Bầu cử tới là dân Mỹ sẽ quyết định, thằng Tây giấy HCLân nó "does not care"!

Nhật Ký Tâm Sự Văn Thơ Với Thi Sĩ Nguyễn Thanh Hoàng

18.7.2020

Nguyễn Thanh Hoàng:

“ Anh đọc tất cả tác phẩm của em khi anh thấy. Quý phục em lắm !

 Thơ rất hay mà ý quá phong phú !!! 

Thơ hay quá !

Quý phục Thi sĩ LU HÀ !!!“

-La Fontaine cũng làm thơ ngụ ngôn, dùng các loài vật ẩn dụ về những thói hư tật xấu hay đức tính tốt của con người Anh Thanh Hoàng ạ

cám ơn đại ca đã ghé thăm, tiểu đệ đang dự định một tiểu phẩm mới, viết truyện thơ song thất lục bát về tích Bạch Viên Tôn Các, ở Miền Nam hay diễn tuồng chèo cải lương đó.

Lu Hà Và Nguyễn Huy Tự Chùm Thơ 4

Duyên Phận Long Đong

Cảm xúc thơ Nguyễn Huy Tự bài 31

Lưỡi con oanh trên cành uốn éo

Ghê gớm thay lắt léo miệng người

Vô lương bao kẻ xăm soi

Lăng xăng dụ dỗ đủ lời mỉa mai

Lu Hà Và Nguyễn Huy Tự Chùm Thơ 3

Duyên Phận Long Đong

Cảm xúc thơ Nguyễn Huy Tự bài 21

Sinh ngây dại cúi đầu chẳng nói

Phu nhân càng tươi rói môi hồng

Đình hoa mừng rỡ Lương công

Ngờ đâu thê thảm chữ đồng bẻ cong

Lu Hà Và Khuyết Danh Chùm Thơ Số 15

Mỹ Nhân Tài Tử

Cảm xúc thơ khuyết danh bài 1

Trong kim cổ kỳ quan tích truyện

Sách bên Tàu truyền đến Việt Nam

Chữ nôm diễn giải thành tâm

Tiểu thư đài các âm thầm học văn

Lu Hà Và Nguyễn Huy Tự Chùm Thơ 2

Duyên Phận Long Đong

Cảm xúc thơ Nguyễn Huy Tự bài 11

Sinh cúi đầu hai hàng lệ nhỏ

Giọt sương rơi ngọn cỏ ướt đầm

Vân Hương thỏ thẻ thì thầm

Tùy duyên chọn hạt gieo mầm thử coi

Lu Hà Và Nguyễn Huy Tự Chùm Thơ 1

Duyên Phận Long Đong

Cảm xúc thơ Nguyễn Huy Tự bài 1

Bởi duyên phận long đong xuôi ngược

Nên lòng càng xây xước dạ đau

Trăm năm một sợi chỉ màu

Buộc người tài sắc ruổi mau khung trời

Lu Hà Và Khuyết Danh Chùm Thơ Số 14

Bạch Viên Tiên Nữ

Cảm xúc thơ khuyết danh bài 1

Vỡ chén ngọc lưu ly nên phải

Trời chẳng dung khổ ải đọa đầy

Kim Tinh thái muội ai hay

Bạch viên hóa kiếp đắm say nhân tình

Lu Hà Và Khuyết Danh Chùm Thơ Số 13

Bần Điểu Phú Hoa

Cảm xúc thơ khuyết danh bài 1

Truyện ngụ ngôn răn đời khuyên nhủ

Nơi thiên đình trọng phú khinh bần

Huống chi phàm tục thế gian

Tham giàu bỏ nghĩa quân thần đảo điên

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 200

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 14

*Nguyên tác thơ lục bát: Ngư Tiều Y Thuật Vấn Đáp

“Nhân thuốc ấy bấy chầy một bộ

Có hai mươi vị đủ chi dùng

Ở trong thú vật bổ sung

Chín mươi mốt giống mật cùng da xương

Phải kể đến gan lòng tim phổi

Nào ba mươi bốn cội cánh lông

Bộ trùng ngư thuốc bềnh bồng

Chín mươi chín loại non sông tuyệt vời

Thuốc thường kiếm là nơi cầm điểu

Mễ cốc kia công hiệu cứu đời

Ba mươi tám giống là nơi

Gieo trồng quả phẩm muôn người trọng coi

Bốn mươi giống thảnh thơi bách thảo

Sáu mươi hai hương hảo khỏi lo

Cộng mười hai bộ trời cho

Một ngàn bốn vị trong lò hóa công

Xưa có họ Thần Nông cao nhất

Đã thay trời trị vật yêu dân

Trải qua độc vị thế gian

Một ngày hơn bảy mươi lần trúng thương

Biết bao vật âm dương nếm thử

Chẳng đắn đo do dự cứu người

Dò tìm cây cỏ khắp nơi

Soạn ra sáu tính khác hơi năm mùi

Đã thành hình nằm vùi dưới đất

Đủ đắng cay ngọt lạt mặn chua

Sát sao cách thức theo mùa

Xăm soi ngũ vị kết tua luận bàn

Nhóm vị cay dễ tan trong nước

Chua hay thâu mặn được nhuễn liền

Đắng thường vội vã nóng lên

Ngọt càng chậm lại nhạt nên tận tường

Cay ngọt lạt thuộc dương phải biết

Mặn đắng chua nhất thiết là âm

Có khi dương ở trong âm

Âm trong dương đó dễ nhầm lắm thay

Máy mầu nhiệm cầm tay dày mỏng

Hơi đục trong thất vọng chẳng đồng

Giữ cho sáu tính tương thông

Gọi là thăng giáng ôn lương đến cùng

Đừng lạc lối mê cung tả thực

Bổ hay hư tỉnh thức trên giường

Cho hay tính thuốc nhiều đường

Xưa nay năm vị vẫn thường chia ra

Ngăn tà dâm xâu xa sáu cửa

Sáu đạo binh ngang ngửa ầm ầm

Có mùi cay mát giữ cầm

Mỏi  mòn hơi gió âm thầm nửa phong

Mùi mặn lạnh đề phòng cửa nhiệt

Lửa hừng lên phải biết hậu môn

Đất nơi cửa thấp ướt dồn

Ngửi mùi cay nóng bồn chồn giác quan.“

Thần Nông  còn được gọi là Thần Nông thị, Liên Sơn thị, Tắc thần, thường được biết với tên gọi Viêm Đế, là một trong Tam Hoàng. Khác với Phục Hy và Nữ Oa, ông là vị Tam Hoàng duy nhất có hình thù là con người toàn vẹn, không nửa người nửa thú như 2 vị kia. Thần Nông cũng là người có đầu giống đầu bò, sừng nhọn, trán đồng, đầu sắt, đuôi bọ cạp, chân rết . Theo Tư Mã Trinh thì Thần Nông làm vua 140 năm, khi mất táng tại Trường Sa (nay thuộc tỉnh Hồ Nam). Kinh đô ban đầu đặt tại đất Trần, sau dời tới Khúc Phụ. Hậu duệ của ông truyền được 8 đời kéo dài 520 năm cho đến khi Hiên Viên Hoàng Đế nổi lên . Thần Nông có 1 người con gái tên là Tinh Vệ.

Theo truyền thuyết, Thần Nông sống cách đây khoảng 5.000 năm và là người đã dạy dân nghề làm ruộng, chế ra cày bừa và là người đầu tiên đã làm lễ Tịch Điền (còn gọi là lễ Thượng Điền, tổ chức sau khi gặt hái, thu hoạch mùa màng) hoặc Hạ Điền (lễ tổ chức trước khi gieo trồng), cũng như phát triển nghề làm thuốc trị bệnh, cho nên trong dân gian có câu Thần Nông thường bách thảo, giáo nhân y liệu dữ nông canh. Thần Nông nếm trăm cây thuốc, dạy dân trồng ngũ cốc). Vì thế, ông còn được xưng là Dược vương, Ngũ Cốc vương, Ngũ Cốc Tiên Đế hay Thần Nông đại đế.

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 15

“Nếu cảm thấy khô khan cửa táo

Đường hàn môn lạo xạo băng sương

Ưá trào vị đắng táo hương

Thoảng bay độc khí thất thường ngoại khoa

Mùi thuốc ghẻ mấy toa chăng chớ

Năm vị này úy ố trái nhau

Có mười tám vị trước sau

Còn mười chín vị sắc màu nhuộm pha

Sách sử ghi lời ca ố úy

Mười tám bài hệ lụy phản nhau

Nào là bán hạ qua lâu

Ai hay  bối mẫu chân cầu tử sinh

Này bạch cập rập rình bạch liễm

Cả hai đều xâm chiếm ô đầu

Nguyên hoa hải tảo từ đâu

Ngán sao đại kích từng xâu đọa đày

Vị cam thảo càng day dứt thuốc

Các lọai sâm bạch thược trái ngang

Lê  lô quả thật phũ phàng

Lương tâm thày thuốc bẽ bàng ngàn thu

Hồn ma khóc âm u gió thổi

Lư hoàng kia nóng hổi lửa phun

Phác tiêu cửa ải mây đùn

Thủy ngân chớ để hạp hùn tỳ sương

Mật đà tăng bất lương lang độc

Ba đậu kia thảm khốc xiết bao

Khiên ngưu chăng hợp kết giao

Đinh hương chớ để lẫn vào uất kim

Kinh tam lang nổi chìm khó hợp

Với nha tiêu từng hớp thuốc thang

Nực cười tê giác lăng xăng

Xuyên ô trộn lẫn nhì nhằng thảo ô

Ngũ linh chi từng tô đáng sợ

Với nhân sâm họa đó ích gì

Điều hòa quan quế nhâm nhi

Rất hay khí lạnh thầm thì yến anh

Gặp thạch chi hóa thành công cốc

Phải dày công bốc thuốc chuyên tay

Học hành chăm chỉ tháng ngày

Tinh thông thuận nghịch càng hay mọi đàng

Ngư cho rằng từng thang thuốc quý

Phải đúng liều chẳng lụy đến thày

Vài toa bệnh đã dừng ngay

Dẫn cười đạo hạnh xưa nay tỏ tường

Câu đối chứng lập phương cần nhớ

Quân thần kia tá sứ đo lường

Vua tôi hòa hợp một đường

Đừng gây tạo phản bất lương hại người

Nay ta mở các ngươi mấy cửa

Sẵn bảy phương đại tiểu ngẫu cơ

Phức cùng hoãn cấp sờ sờ

Khá trông mười tễ càng dư tuần hoàn

Tễ là bổ chu toàn thành thạo

Hoạt trọng khinh sáp táo thấp thôi

Bảy phương mười tễ biết rồi

Tán thang minh bạch trau dồi kỷ cương.

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 16

“Phải thấu hiểu tận tường gốc rễ

Các mẫu hình vị tễ từ đâu

Cân đo bào chế sắc mầu

Chớ nên nhầm lẫn dao cầu khéo tay

Dùng muối mặn gừng cay mật ngọt

Đủ dấm chua rượu rót chế liền

Nấu hầm than nướng lửa chiên

Ngấm vào kinh lạc đáng tiền chi ra

Mật ong thấm ruột rà phế vị

Muối thì vào thận trị dấm can

Nước gừng ngấm tới tỳ quan

Rượu hoà nước tiểu ngập tràn tâm kinh

Muốn công hiệu phân minh ngũ vị

Thuốc đã dùng thần trí phải tinh

Đun sôi nấu chín do mình

Giữ gìn thể trạng bệnh tình chóng quên

Ăn uống sạch cũng nên nhất thiết

Chất mặn nhiều khí huyết sẽ tăng

Cay thì hơi xịt lăng xăng

Hại xương chát đắng mọi đằng kiêng khem

Kìa dưa chua thòm thèm lưỡi miệng

Ngọt coi chừng từng miếng thịt thăn

Mọi điều cặn kẽ khuyên răn

Cổ kim rành rẽ can ngăn đã nhiều

Lắm của ngọt bấy nhiêu bệnh tật

Thuốc uống vào thành thật ăn dè

Kiểm tra nhiều món khắt khe

Tham ăn tục uống chỉ e hại mình

Nếu trong thuốc truật linh giả dụ

Tỏi dấm mùi dễ sợ không ưa

Uống trà  phải tránh quả dưa

Hoàng liên phảng phất quyết chừa bò heo

Cát cánh ấy chẳng theo hành sống

Địa hoàng xa mấy vống cải kia

Thịt trâu, Ngưu tất chia lìa

Xương hầm măng củ bên rìa chó dê

Thói quen hay bộn bề khắc thuốc

 thịt cá dầu mỡ buộc bỏ ngay

Trái cây rau sống ai hay

Kiêng khem thì khá tháng ngày bền lâu

Ta xin nói một câu huân tập

Bệnh tất tòng khẩu nhập giữ mình

Bốc từng thang thuốc cho tinh

Thuận theo thủy hỏa sinh linh tận tường

Đẩy dương số tiên phương mới thật

Tâm pháp thành thực chất xưa nay

Cao minh y thuật chuyên tay

Tiện bề vấn đáp sách hay để đời

Thày đã dạy bao lời ưu ái

Bậc cao nhân chẳng trái lương tâm

Mong trò y thuật tới tầm

Cứu nhân độ thế tình thâm giống nòi.“

Vì hoàn cảnh vùng đất mênh mông  U, Yên bị chia cắt và đặt dưới sự đô hộ của Triều Liêu nên Mộng Thê Triền và Bảo Tử Phược đi làm nghề đốn củi, đánh cá  để mưu sinh nuôi gia đình. Chẳng may cả hai người vợ con bị ốm đau nhiều và chết chóc, nên cả hai người đều muốn đi tìm  học nghề thuốc. Họ đều có ý định đi tìm Kỳ Nhân Sư là một thầy thuốc rất giỏi và cũng là người đất U, Yên đi ẩn cư. Mộng Thê Triền và Bảo Tử Phược là hai người bạn cũ, bị hoàn cảnh loạn ly mà xa cách nhau từ lâu, gặp lại nhau trên đường đi tìm Nhân Sư. Dọc đường họ gặp thêm hai bạn cũ có cùng mục đích là Châu Đạo Dẫn và Đường Nhập Môn. Cả mấy người cùng dắt nhau đi tìm Nhân Sư. Đạo Dẫn và Nhập Môn là những người đã biết chỗ ở của Nhân Sư. Vì họ đã đều biết thuốc, nên trên đường đi Ngư, Tiều hỏi chuyện về y học rất nhiều. Đạo Dẫn và Nhập Môn lần lượt trả lời những câu hỏi của Ngư, Tiều và giải thích một cách rõ ràng nhiều điểm về lý luận y học cơ bản, kèm theo ca, phú mà phần chính lấy ở y học nhập môn ra.

Giữa đường, Đạo Dẫn tìm đường đi luyện linh đan học phép tu tiên, còn Ngư, Tiều thì theo Đường Nhập Môn tiếp tục đi đến Đan Kỳ để tìm Kỳ Nhân Sư, Nhưng khi đến nơi thì Nhân Sư đang bị bệnh và lánh ở Thiên Thai, song họ được gặp lại Đạo Dẫn ở đây. Hỏi ra mới biết là Nhân Sư không phải là bị bệnh thật mà là vì vua Liêu nghe tiếng cho sứ đến mời Nhân Sư vào làm Ngự Y, nhưng Nhân Sư không muốn làm tôi kẻ thù nên đã xông hai mắt cho mù, rồi lánh về ở Thiên Thai và lưu học trò là Đạo Dẫn ở lại Đạo Kỳ để từ chối với sứ Tây Liêu.

 Tập thơ truyện của tôi lấy tên là “Y Đức Hai Họ Mộng Bào“ cảm xúc theo tập truyện thơ của cụ Nguyễn Đình Chiểu có tên l à “Ngư Tiều Y Thuật Vấn Đáp“.                               Cụ Nguyễn Đình Chiểu sinh trưởng giữa lúc thực dân Pháp đang xâm lược Việt Nam. Chúng đánh hải cảng Đà Nẵng, Gia Định. Hồi ấy ông đang dạy học ở Gia Định, phải chạy về quê vợ ở Cần Giuộc (gần Chợ Lớn) lánh nạn và tiếp tục dạy học ở đó. Những năm đó Cần Giuộc cũng bị quân Pháp chiếm, ông lại phải chạy về Ba Tri, tỉnh Bến Tre. Triều đình nhà Nguyễn đầu hàng, Vua Tự Đức cắt ba tỉnh miền Đông nhượng cho Pháp. Tuy vậy Pháp vẫn tiếp tục mưu đồ xâm lược. Sau đó chúng chiếm luôn cả ba tỉnh còn lại của Lục Tỉnh thuộc Nam Kỳ. Vậy là cả Lục Tỉnh Nam Kỳ bị Pháp đô hộ.

Cụ Nguyễn Đình Chiểu cũng như hầu hết đồng bào miền Nam lúc bấy giờ vô cùng căm phẫn. Ông rất đau xót về tình cảnh đất nước bị chia cắt, nhân dân khổ cực tang thương.  Bị giặc tàn sát, đàn áp, bức hiếp, phần bị đói rét, bệnh tật, chết chóc… Ông lại bị mù, không thể cầm vũ khí giết giặc, nên dùng bút thay gươm, viết văn làm thơ để nói lên lòng yêu nước thương dân và nỗi oán hận của mình đối với quân cướp nước và triều đình nhà Nguyễn nhu nhược.

“Ngư Tiều Vấn Đáp Y Thuật” ra đời vào khoảng thời gian sau khi Nam Kỳ đã bị Pháp xâm chiếm. Trong tác phẩm này, Nguyễn Đình Chiểu đã mượn bối cảnh của đất nước U, Yên ở bên Tàu đời nhà Tấn bị ngoại bang xâm chiếm, dựng lên câu chuyện mấy người dân xứ này đi lánh nạn và cũng tìm thầy học thuốc, để dưới hình thức nói chuyện về y học, thổ lộ lòng căm phẫn của mình đối với thời cuộc, nhằm cổ súy tinh thần đấu tranh chống xâm lăng của đồng bào, đồng thời cũng để nói lên sự lưu tâm của mình đối với tính mạng của người bệnh trước tình cảnh các băng nhóm lang băm vụ lợi, nhằm vực đỡ tình trạng y học thời gian đó.

Phần thơ này tôi thấy không cần thiết bình giảng nhiều về các loại dược thảo đơn thuốc v.v… Khán giả phải tự tra từ điển Hán Việt để hiểu các câu chữ trong thơ. Thời gian của tôi là để tiếp tục sáng tác tiếp cho xong bộ truyện thơ dài này.

9.4.2020 Lu Hà